Het is een blijvend en groot probleem: het woningtekort in Nederland. Sinds 1 januari 2026 is het eenvoudiger om een mantelzorgwoning, pré-mantelzorgwoning of familiewoning te plaatsen. De landelijke wet maakt deze woningen in veel gevallen vergunningsvrij. Het gaat om: Wet versterking regie volkshuisvesting.
Toekomstbestendig wonen
Deze wet maakt het vanaf 1 januari 2026 gemakkelijker om een extra mantelzorgwoning of familiewoning in de tuin te bouwen. Families kunnen daardoor eenvoudiger met elkaar samenwonen, zonder een ingewikkelde vergunningsaanvraag. Het biedt een kans om extra woonruimte te creëren die toekomstbestendig is, ervoor zorgt dat je ouders dichtbij blijven wonen of studerende kinderen een woonruimte kunnen bieden.
De nieuwe regels sluiten aan bij de maatschappelijke behoeften om families dichter bij elkaar te brengen, zonder dat dit gepaard gaat met ingewikkelde vergunningsaanvragen. Het is dus niet alleen een bouwtechnische keuze, maar ook een sociale oplossing voor de woningnood.
Belangrijkste veranderingen vanaf 2026
1. Vergunningsvrij voor extra woning
Momenteel is een omgevingsvergunning nodig voor een extra woning op je erf. In de meeste gevallen wordt dit vergunningsvrij, waardoor het niet nodig is om een melding te doen bij de gemeente.
2. Toekomstig gastenverblijf of verhuurwoning
In de huidige situatie geldt: de ‘woonfunctie’ van de mantelzorgwoning moet na de beëindiging van de zorgsituatie verwijderd worden. Dat houdt in dat het sanitair eruit moet. Na in de ingang van de wet zal gelden dat de woning mag blijven staan en in de toekomst bijvoorbeeld kan gelden als gastenverblijf of huurwoning.
3. Vrijheid aanvullende regels
Gemeenten kunnen door middel van de wet meer vrijheid krijgen over het stellen van aanvullende regels over bijvoorbeeld de kwaliteit van de gebouwde omgeving en duurzaam bouwen. Het geheel blijft daardoor goed aansluiten bij de lokale omgeving.
4. Eigen huisnummer
De nieuwe wet maakt een eigen huisnummer mogelijk wat zorgt voor meer zelfstandigheid voor bijvoorbeeld registratie of basisvoorzieningen als gas, water en elektriciteit.
5. Pré-mantelzorgwoningen
De regeling geldt niet alleen voor mantelzorgsituaties, maar ook voor pré-mantelzorgwoningen. Dat houdt in: woningen voor familieleden zonder actuele zorgaanvraag, waardoor op voorhand ingespeeld kan worden op de veranderende woonbehoeften binnen families.
Let op: de regeling vanaf 2026 geldt alleen zodra er sprake is van een aantoonbare zorgbehoefte voor de plaatsing van de woning. Hoewel de regels soepeler worden, kunnen de eisen per gemeente verschillen. Bovendien is de wet officieel nog niet bevestigd.
Hoe kan Metis helpen?
Bij Metis helpen we graag bij het opstellen van een notariële akte om de eigendomsverhoudingen en financiële afspraken vast te leggen, ook na de veranderde regelgeving. Heb je momenteel een mantelzorgwoning en wil je weten of de wet van toepassing is op jouw situatie? We helpen je graag verder. Neem gerust contact met ons op.
